Νομικά

Αποτελεί έναν από τους βασικότερους κλάδους του Αστικού Δικαίου και ρυθμίζει τις ενοχικές σχέσεις μεταξύ ιδιωτών, δηλαδή τις υποχρεώσεις που δημιουργούνται από συμβάσεις, αδικοπραξίες, αδικαιολόγητο πλουτισμό ή άλλες πηγές. Καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των συμβαλλομένων, τις συνέπειες παράβασης, τους κανόνες αποζημίωσης και τους τρόπους απόσβεσης των ενοχών. Αποτελεί θεμέλιο του εμπορικού, καταναλωτικού και εταιρικού δικαίου.

Ρυθμίζει τις έννομες σχέσεις που αφορούν τα δικαιώματα πάνω σε πράγματα, κυρίως ακίνητα αλλά και κινητά. Καθορίζει το περιεχόμενο, τους περιορισμούς και την προστασία της κυριότητας και των εμπράγματων δικαιωμάτων, καθώς και τους τρόπους κτήσης, μεταβίβασης και απώλειάς τους. Αποτελεί θεμέλιο του δικαίου ακινήτων, των συναλλαγών, των επενδύσεων και της εμπραγμάτωσης ασφάλειας δανείων.

Ρυθμίζει τις προσωπικές και περιουσιακές σχέσεις μεταξύ συζύγων, γονέων και τέκνων, καθώς και ζητήματα γάμου, διαζυγίου, υιοθεσίας, επιμέλειας, διατροφής και προστασίας ανηλίκων. Σκοπός του είναι η προστασία της οικογένειας και των ευάλωτων μελών της, η εξασφάλιση της ισότητας μεταξύ των συζύγων και η διασφάλιση του συμφέροντος του παιδιού.

Ρυθμίζει τη μεταβίβαση της περιουσίας ενός προσώπου μετά τον θάνατό του. Καθορίζει τη διαδοχή είτε εξ αδιαθέτου (χωρίς διαθήκη) είτε εκ διαθήκης, τα δικαιώματα των κληρονόμων, τις νόμιμες μοίρες, τη διαχείριση και εκκαθάριση της κληρονομίας, καθώς και ζητήματα αποποίησης, αποδοχής και ευθύνης για χρέη του θανόντος. Αποτελεί κρίσιμο κλάδο για τον σχεδιασμό περιουσίας, τις οικογενειακές υποθέσεις και τις διαφορές μεταξύ κληρονόμων.

Προστατεύει τα δικαιώματα των καταναλωτών στις συναλλαγές τους με προμηθευτές προϊόντων και υπηρεσιών. Ρυθμίζει ζητήματα ποιότητας προϊόντων, αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, εγγυήσεων, συμβάσεων εξ αποστάσεως, ηλεκτρονικών αγορών, καταχρηστικών όρων και αποζημιώσεων για ελαττωματικά προϊόντα. Αποτελεί θεμελιώδες πλαίσιο για το ηλεκτρονικό εμπόριο, τις τραπεζικές υπηρεσίες και την προστασία από εμπορική εκμετάλλευση.

Ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ ασφαλιστικών εταιρειών και ασφαλισμένων, καθώς και την οργάνωση, λειτουργία και εποπτεία της ασφαλιστικής αγοράς. Περιλαμβάνει κανόνες για ασφαλιστικές συμβάσεις, αποζημιώσεις, υποχρεώσεις ασφαλιστή και λήπτη ασφάλισης, κινδύνους, ασφαλιστικές καλύψεις, εξαιρέσεις και δικαστικές διεκδικήσεις. Αποτελεί κρίσιμο κλάδο για συναλλαγές, επιχειρήσεις και καταναλωτές.

Αφορά το σύνολο των κανόνων που ρυθμίζουν την απόκτηση, εκμετάλλευση, ανάπτυξη και αξιοποίηση ακινήτων. Περιλαμβάνει ζητήματα εμπράγματου δικαίου, πολεοδομίας, οικοδομικών αδειών, επενδυτικών έργων, χρηματοδότησης ανάπτυξης και δικαστικής προστασίας δικαιωμάτων επί ακινήτων. Αποτελεί κρίσιμο κλάδο για επιχειρήσεις αναπτύξεως ακινήτων, επενδυτές, κατασκευαστές, συμβολαιογράφους και ιδιώτες.

Ρυθμίζει το σύνολο των κανόνων που διέπουν την ανέγερση, επισκευή, ανακαίνιση και γενική κατασκευή έργων, δημόσιων και ιδιωτικών. Περιλαμβάνει πολεοδομική νομοθεσία, διαδικασίες έκδοσης αδειών, ευθύνη μηχανικών και αναδόχων, συμβάσεις έργου, ασφάλεια εργοταξίων, κατασκευαστικές διαφορές και επίλυση τεχνικών-νομικών ζητημάτων. Αποτελεί κρίσιμο πεδίο για μηχανικούς, εργολάβους, ιδιοκτήτες ακινήτων και επενδυτές.

Αποτελεί τον κλάδο του ιδιωτικού δικαίου που ρυθμίζει την άσκηση εμπορικής δραστηριότητας, τις συναλλαγές μεταξύ εμπόρων και επιχειρήσεων, τις εμπορικές εταιρείες, τα εμπορικά βιβλία, τα αξιόγραφα, τις εμπορικές συμβάσεις και την πτώχευση. Αποτελεί τη νομική βάση του επιχειρηματικού κόσμου και καλύπτει ευρύ φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων.

Ρυθμίζει τη σύσταση, οργάνωση, λειτουργία, διακυβέρνηση, φορολογία και λύση των εταιρικών μορφών. Καλύπτει θέματα εταιρικής δομής, δικαιωμάτων μετόχων και εταίρων, διοίκησης, μετασχηματισμών, συγχωνεύσεων, εξαγορών, εταιρικής διαφάνειας και συμμόρφωσης. Αποτελεί θεμελιώδη κλάδο για την επιχειρηματικότητα και τη λειτουργία της αγοράς.

Ρυθμίζει τις διαδικασίες αντιμετώπισης οικονομικής αδυναμίας φυσικών και νομικών προσώπων. Καθορίζει πότε ένας οφειλέτης θεωρείται σε παύση πληρωμών, πώς προστατεύονται οι πιστωτές, πώς επιτυγχάνεται η αναδιάρθρωση χρεών και υπό ποιες προϋποθέσεις διαγράφονται οφειλές. Περιλαμβάνει τόσο πτωχευτικές διαδικασίες όσο και προπτωχευτικά εργαλεία εξυγίανσης και ρύθμισης οφειλών.

Ρυθμίζει τη λειτουργία των πιστωτικών ιδρυμάτων, τις συναλλαγές μεταξύ τραπεζών και πελατών, καθώς και την παροχή χρηματοοικονομικών προϊόντων και υπηρεσιών. Περιλαμβάνει κανόνες για δανειακές συμβάσεις, εγγυήσεις, τραπεζικό απόρρητο, καταχρηστικούς όρους, εξασφαλίσεις, ρυθμίσεις οφειλών και αναγκαστική εκτέλεση. Αποτελεί κρίσιμο κλάδο για ιδιώτες, επιχειρήσεις, χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και δικαστικές διαφορές.

Ρυθμίζει τη λειτουργία και εποπτεία των αγορών κεφαλαίου, την έκδοση και διαπραγμάτευση χρηματοπιστωτικών μέσων, τις υποχρεώσεις εισηγμένων εταιρειών, την προστασία επενδυτών και τη νομιμότητα των επενδυτικών υπηρεσιών. Περιλαμβάνει κανόνες εταιρικής διαφάνειας, κατάχρησης αγοράς, ενημερωτικών δελτίων, εποπτείας επενδυτικών εταιρειών, καθώς και κανονισμούς που διασφαλίζουν την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς.

Ρυθμίζει τη λειτουργία των αγορών και αποσκοπεί στη διασφάλιση του υγιούς ανταγωνισμού, στην αποτροπή στρεβλώσεων της αγοράς και στην προστασία των καταναλωτών. Καλύπτει απαγορευμένες συμπράξεις μεταξύ επιχειρήσεων (καρτέλ), καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης, έλεγχο συγκεντρώσεων, στρεβλωτικές πρακτικές και ζητήματα κρατικών ενισχύσεων. Αποτελεί θεμελιώδες μέρος του ευρωπαϊκού και ελληνικού οικονομικού δικαίου.

Προστατεύει τα πνευματικά δημιουργήματα, όπως έργα λόγου, τέχνης, επιστήμης, μουσικής, κινηματογράφου, λογισμικού και βάσεων δεδομένων. Ρυθμίζει τα ηθικά και περιουσιακά δικαιώματα των δημιουργών, τη διάρκεια προστασίας, τις εξαιρέσεις, τις άδειες χρήσης, καθώς και τις παραβάσεις και αποζημιώσεις. Αποτελεί κρίσιμο πεδίο για δημιουργούς, εκδοτικούς οίκους, εταιρείες τεχνολογίας, καλλιτέχνες και επιχειρήσεις ψηφιακού περιεχομένου.

Προστατεύει τα δικαιώματα επί τεχνικών και εμπορικών δημιουργιών, όπως ευρεσιτεχνίες, εμπορικά σήματα, βιομηχανικά σχέδια, υποδείγματα χρησιμότητας και εμπορικά μυστικά. Ρυθμίζει τις διαδικασίες καταχώρισης, τη διάρκεια και την έκταση της προστασίας, καθώς και τις συνέπειες παραβίασης. Αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για επιχειρήσεις, ερευνητές, νεοφυής επιχειρήσεις (start-ups) και τεχνολογικούς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στην καινοτομία και την αγορά.

Ρυθμίζει τα νομικά ζητήματα που προκύπτουν από την ανάπτυξη, χρήση, παροχή και εκμετάλλευση τεχνολογικών συστημάτων, ψηφιακών υπηρεσιών και υποδομών πληροφορικής. Περιλαμβάνει το δίκαιο λογισμικού, τις ψηφιακές πλατφόρμες, το υπολογιστικό νέφος (cloud), τα μεγάλα δεδομένα (big data), την κυβερνοασφάλεια, τα έξυπνα συστήματα, τις τεχνολογικές συμβάσεις, την ευθύνη παρόχων ψηφιακών υπηρεσιών και τα κανονιστικά πλαίσια που διέπουν την ψηφιακή οικονομία. Αποτελεί οριζόντιο κλάδο που αλληλεπιδρά με Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων, Δίκαιο Τεχνητής Νοημοσύνης, Πνευματική Ιδιοκτησία, Δίκαιο Ηλεκτρονικού Εμπορίου, και Δίκαιο Κυβερνοασφάλειας.

Ρυθμίζει την ανάπτυξη, διάθεση και χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, θέτοντας κανόνες για την ασφάλεια, διαφάνεια, λογοδοσία, επεξηγησιμότητα και διαχείριση κινδύνων. Αποτελεί νέο, ταχέως εξελισσόμενο κλάδο του δικαίου που αλληλεπιδρά με το δίκαιο δεδομένων, τον ανταγωνισμό, την προστασία καταναλωτή, την κυβερνοασφάλεια και την αστική ευθύνη. Στόχος του είναι να εξισορροπεί την καινοτομία με την προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ανθρώπινης ασφάλειας.

Ρυθμίζει τη νόμιμη συλλογή, επεξεργασία, αποθήκευση και διαβίβαση προσωπικών δεδομένων από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Διασφαλίζει τα δικαιώματα των υποκειμένων (π.χ. πρόσβαση, διαγραφή, φορητότητα) και επιβάλλει υποχρεώσεις σε υπευθύνους επεξεργασίας και εκτελούντες. Αποτελεί κεντρικό πυλώνα της ψηφιακής οικονομίας, προστατεύοντας την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια της πληροφορίας.

Καθορίζει τα εγκλήματα, τις ποινές και τις προϋποθέσεις της ποινικής ευθύνης. Ρυθμίζει επίσης τις διαδικασίες δίωξης, ανάκρισης, εκδίκασης και εκτέλεσης ποινών. Στόχος του είναι η προστασία της κοινωνίας, η πρόληψη εγκλημάτων και η διασφάλιση των δικαιωμάτων τόσο των κατηγορουμένων όσο και των θυμάτων. Αποτελεί έναν από τους πιο θεμελιώδεις κλάδους του δικαίου, με έντονη πρακτική εφαρμογή.

Αφορά τα εγκλήματα που σχετίζονται με την οικονομική δραστηριότητα, την αγορά, τις επιχειρήσεις και το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ρυθμίζει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται ποινικά παραβατικές συμπεριφορές όπως απάτη, υπεξαίρεση, φοροδιαφυγή, ξέπλυμα χρήματος, δωροδοκία, χρηματιστηριακές παραβάσεις και εγκλήματα κατά της περιουσίας του Δημοσίου. Αποτελεί κρίσιμο κλάδο για επιχειρήσεις, διοικήσεις, λογιστές, χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και στελέχη.

Ρυθμίζει τις διαδικασίες με τις οποίες το Δημόσιο, οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης και οι δημόσιοι φορείς αναθέτουν έργα, προμήθειες και υπηρεσίες σε ιδιώτες. Καλύπτει τις φάσεις προετοιμασίας, διαγωνισμού, ανάθεσης, εκτέλεσης και επίλυσης διαφορών, ενώ διασφαλίζει την αρχή της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του υγιούς ανταγωνισμού. Αποτελεί βασικό τομέα για τεχνικές εταιρείες, προμηθευτές, συμβούλους και δημόσιους φορείς.

Καλύπτει τις ποινικές παραβάσεις που σχετίζονται με τη φορολογική νομοθεσία, όπως φοροδιαφυγή, απάτη κατά του Δημοσίου, μη απόδοση ή ανακριβή απόδοση φόρων, έκδοση και λήψη εικονικών στοιχείων, καθώς και παραβάσεις που αφορούν ΦΠΑ, εισόδημα και φόρους ακινήτων. Ρυθμίζει την ποινική ευθύνη φυσικών και νομικών προσώπων και τις διαδικασίες δίωξης και επιβολής ποινών. Αποτελεί κρίσιμο τομέα για επιχειρήσεις, λογιστές, στελέχη και επαγγελματίες.

Ρυθμίζει την είσοδο, παραμονή, εργασία και κοινωνική ένταξη αλλοδαπών στην Ελλάδα, καθώς και τις προϋποθέσεις απόκτησης, αναγνώρισης, απώλειας ή ανάκλησης της ελληνικής ιθαγένειας. Περιλαμβάνει διοικητικές διαδικασίες, δικαιώματα και υποχρεώσεις αλλοδαπών, ειδικά καθεστώτα διαμονής, διοικητικές προσφυγές και έννομη προστασία. Αφορά φυσικά πρόσωπα, επιχειρήσεις που απασχολούν αλλοδαπούς, επενδυτές (Golden Visa), ακαδημαϊκούς και οικογένειες.

Ρυθμίζει το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα, το οποίο περιλαμβάνει συνταξιοδοτικές παροχές, ασφαλιστικές εισφορές, υγειονομική περίθαλψη, κοινωνικά επιδόματα και ειδικά καθεστώτα ασφάλισης. Προσδιορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις ασφαλισμένων και εργοδοτών, τους κανόνες θεμελίωσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και τις διοικητικές διαδικασίες αναγνώρισης και απονομής παροχών. Είναι κρίσιμος τομέας για εργαζόμενους, συνταξιούχους, επιχειρήσεις και λογιστές.

Ρυθμίζει τη λειτουργία του συστήματος υγείας, τις αρμοδιότητες και υποχρεώσεις των φορέων παροχής υγειονομικής περίθαλψης, τα δικαιώματα των ασθενών, την άσκηση των ιατρικών επαγγελμάτων και την ποιότητα και ασφάλεια των ιατρικών υπηρεσιών. Εμπλέκεται στενά με το ιατρικό δίκαιο, το φαρμακευτικό δίκαιο, την προστασία προσωπικών δεδομένων υγείας και το δίκαιο δημοσίων υπηρεσιών.

Ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ ιδιοκτητών και κατόχων γειτονικών ακινήτων, αντιμετωπίζοντας προβλήματα συμβίωσης, χρήσης γης, ορίων ιδιοκτησίας και παρεμβάσεων που επηρεάζουν την άσκηση δικαιωμάτων κυριότητας. Σκοπός του είναι να εξισορροπεί την άσκηση δικαιωμάτων των γειτόνων ώστε να αποφεύγονται συγκρούσεις και να προστατεύεται η ειρηνική χρήση των ακινήτων.

Αποτελεί τον βασικό κορμό του ιδιωτικού δικαίου και ρυθμίζει τις έννομες σχέσεις μεταξύ ιδιωτών και νομικών προσώπων. Περιλαμβάνει τους κανόνες που διέπουν την προσωπική κατάσταση, τις περιουσιακές σχέσεις, τις οικογενειακές σχέσεις, τις υποχρεώσεις, τις κληρονομικές διαδοχές και την εν γένει προστασία δικαιωμάτων και περιουσίας. Αποτελεί τη βάση των ιδιωτικών συναλλαγών και επηρεάζει σχεδόν κάθε νομική δραστηριότητα.

Ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, καλύπτοντας τη σύναψη, εκτέλεση και λύση της σύμβασης εργασίας, τις αμοιβές, την οργάνωση της εργασίας, την υγεία και ασφάλεια, καθώς και τα δικαιώματα και υποχρεώσεις των δύο πλευρών. Περιλαμβάνει κανόνες για ατομικές και συλλογικές εργασιακές σχέσεις, συνδικαλισμό, απολύσεις, ωράρια, άδειες, προστασία εγκύων, ίση μεταχείριση και σύγχρονα ζητήματα όπως τηλεργασία και προστασία δεδομένων εργαζομένων.

Ρυθμίζει την παραγωγή, διανομή, προμήθεια και κατανάλωση ενέργειας σε όλες τις μορφές της (ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο, πετρέλαιο, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας - ΑΠΕ). Καλύπτει τη λειτουργία των ενεργειακών αγορών, την αδειοδότηση έργων, τις περιβαλλοντικές υποχρεώσεις, τις συμβάσεις προμήθειας και μεταφοράς, τα συστήματα στήριξης και τη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό και εθνικό κανονιστικό πλαίσιο, με έμφαση στη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας.

Ρυθμίζει τη λειτουργία των χρηματοοικονομικών προϊόντων, υπηρεσιών και αγορών, καλύπτοντας τον τρόπο παροχής πιστώσεων, επενδύσεων, πληρωμών, ασφαλιστικών και χρηματοδοτικών υπηρεσιών. Περιλαμβάνει το πλαίσιο εποπτείας τραπεζών, επενδυτικών οργανισμών, χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και τεχνολογικών παρόχων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών (FinTech). Συνδέεται στενά με το τραπεζικό δίκαιο, το δίκαιο κεφαλαιαγοράς, το καταναλωτικό δίκαιο και το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.

Ρυθμίζει το πλαίσιο οργάνωσης, διοίκησης, λειτουργίας και εποπτείας των εταιρειών, με στόχο τη διαφάνεια, την προστασία των μετόχων, την υπεύθυνη εταιρική συμπεριφορά και την αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων. Αφορά ιδίως εισηγμένες εταιρείες, αλλά και μεγάλες μη εισηγμένες επιχειρήσεις που εφαρμόζουν συστήματα εταιρικής συμμόρφωσης και εσωτερικού ελέγχου.

Αφορά το σύνολο των κανόνων που ρυθμίζουν την αγροτική παραγωγή, τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις, τις ενισχύσεις και επιδοτήσεις, τις γεωργικές συναλλαγές και τη διαχείριση της αγροτικής γης. Περιλαμβάνει την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), τα συστήματα ποιότητας και πιστοποίησης προϊόντων, τις μισθώσεις αγροτεμαχίων, την κτηνοτροφική και φυτική παραγωγή, και ειδικές ρυθμίσεις για προστασία περιβάλλοντος και ζωικής ευημερίας.

Ρυθμίζει τα νομικά και ηθικά ζητήματα που προκύπτουν από τις βιοϊατρικές τεχνολογίες, τις κλινικές και ερευνητικές πρακτικές, την αναπαραγωγική ιατρική, την γενετική μηχανική, τις μεταμοσχεύσεις και γενικότερα την παρέμβαση στην ανθρώπινη ζωή και υγεία. Αποτελεί διεπιστημονικό κλάδο που συνδέει το δίκαιο, την ιατρική, τη βιολογία και την ηθική, θέτοντας όρια, κανόνες, δικαιώματα και υποχρεώσεις για την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Ρυθμίζει τον χωρικό σχεδιασμό, την οργάνωση του αστικού και εξωαστικού χώρου, τους όρους και περιορισμούς δόμησης, τις άδειες και ελέγχους κατασκευών, καθώς και τη νομιμότητα των αυθαιρέτων. Εφαρμόζεται τόσο σε ιδιωτικές όσο και σε δημόσιες πολεοδομικές παρεμβάσεις, αποτελώντας κρίσιμο νομικό εργαλείο για έργα ανάπτυξης, επενδύσεις, κατασκευές και προστασία περιβάλλοντος.

Ρυθμίζει τη λειτουργία των μέσων ενημέρωσης (τηλεόραση, ραδιόφωνο, έντυπα και ψηφιακά μέσα), τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα δημοσιογράφων και εκδοτών, την παραγωγή και εκμετάλλευση οπτικοακουστικών έργων, καθώς και τη διαφήμιση και τις δραστηριότητες της βιομηχανίας ψυχαγωγίας (κινηματογράφος, μουσική, ροή περιεχομένου - streaming). Καλύπτει ζητήματα ελευθερίας του τύπου, προστασίας προσωπικότητας, συγγραφικών και συγγενικών δικαιωμάτων, καθώς και ρυθμιστικές απαιτήσεις.

Καλύπτει το σύνολο της νομοθεσίας που διέπει τη λειτουργία, αδειοδότηση, εποπτεία και εμπορική δραστηριότητα τουριστικών επιχειρήσεων, ξενοδοχείων, καταλυμάτων, ταξιδιωτικών γραφείων, ναυλωμένων πτήσεων, τουριστικών μεταφορών και ειδικών μορφών τουρισμού. Αφορά επίσης τις σχέσεις με τους καταναλωτές - ταξιδιώτες, την προστασία τους σε οργανωμένα ταξίδια και τους κανόνες ασφαλείας και ποιότητας παρεχόμενων υπηρεσιών.

Αποτελεί τον θεμελιώδη κλάδο του δημοσίου δικαίου και ρυθμίζει την οργάνωση και λειτουργία του κράτους, τη διάκριση των εξουσιών, τη λειτουργία των θεσμών και κυρίως την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών. Καθορίζει τα όρια της κρατικής εξουσίας, τους μηχανισμούς ελέγχου της και το πλαίσιο νομιμότητας των δημοσίων πράξεων. Αποτελεί βάση για κάθε νομικό κλάδο, αφού το Σύνταγμα υπερισχύει όλων των άλλων κανόνων δικαίου.

Αποτελεί τον κλάδο που προστατεύει τα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες των φυσικών προσώπων έναντι του κράτους αλλά και στις σχέσεις μεταξύ ιδιωτών, όπου αυτό προβλέπεται. Βασίζεται στο Σύνταγμα, στην ΕΣΔΑ, σε διεθνείς συμβάσεις και στο ενωσιακό δίκαιο, και καλύπτει ζητήματα όπως προσωπική ελευθερία, απαγόρευση βασανιστηρίων, δίκαιη δίκη, ιδιωτική ζωή, ελευθερία έκφρασης, θρησκευτική ελευθερία, ίση μεταχείριση και προστασία ευάλωτων ομάδων.

Ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ κρατών, διεθνών οργανισμών και σε ορισμένες περιπτώσεις ατόμων. Καθορίζει τους κανόνες που διέπουν την κυριαρχία, τα σύνορα, τη θάλασσα, τον πόλεμο και την ειρήνη, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τις διεθνείς συνθήκες και τη διεθνή ευθύνη των κρατών. Αποτελεί θεμέλιο της διεθνούς τάξης και του διεθνούς συστήματος συνεργασίας.

Ρυθμίζει τις ιδιωτικές έννομες σχέσεις με διασυνοριακό χαρακτήρα, δηλαδή περιπτώσεις όπου περισσότερα από ένα κράτη (χώρες) συνδέονται με μια υπόθεση. Καθορίζει ποιο δίκαιο εφαρμόζεται, ποιο δικαστήριο είναι αρμόδιο και πώς αναγνωρίζονται ή εκτελούνται αλλοδαπές δικαστικές αποφάσεις. Εφαρμόζεται σε θέματα οικογενειακού, κληρονομικού, εμπορικού, συμβατικού και εργατικού δικαίου με διεθνή διάσταση.

Αποτελεί το σύνολο των κανόνων που διέπουν τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), τη σχέση των κρατών-μελών με την Ένωση, καθώς και τα δικαιώματα και υποχρεώσεις πολιτών και επιχειρήσεων εντός της ενωσιακής έννομης τάξης. Το ευρωπαϊκό δίκαιο υπερισχύει του εθνικού δικαίου και επηρεάζει άμεσα όλους τους κλάδους, όπως εμπορικό, εργασιακό, καταναλωτικό, ανταγωνισμού, περιβάλλοντος, μεταφορών κ.λπ. Περιλαμβάνει τόσο το πρωτογενές δίκαιο (Συνθήκες) όσο και το παράγωγο δίκαιο (Κανονισμοί, Οδηγίες, Αποφάσεις), καθώς και τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ).

Ρυθμίζει το καθεστώς προστασίας προσφύγων, αιτούντων διεθνή προστασία και δικαιούχων επικουρικής προστασίας. Καθορίζει τις διαδικασίες ασύλου, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των αιτούντων, τους λόγους χορήγησης ή ανάκλησης καθεστώτος, καθώς και τις διαδικασίες προσφυγών. Ενσωματώνει το διεθνές δίκαιο προσφύγων (Σύμβαση Γενεύης), το ενωσιακό κεκτημένο και την εθνική νομοθεσία.

Ρυθμίζει το νομικό καθεστώς των θαλασσών και ωκεανών, τις θαλάσσιες ζώνες κυριαρχίας και δικαιοδοσίας των κρατών, τα δικαιώματα ναυσιπλοΐας, την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και τη ρύθμιση των θαλάσσιων πόρων. Αποτελεί εξειδικευμένο κλάδο του διεθνούς δικαίου και στηρίζεται κυρίως στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Αφορά το σύνολο των διεθνών κανόνων που ρυθμίζουν το καθεστώς, τις λειτουργίες, τα προνόμια και τις ασυλίες των κρατικών αντιπροσώπων στο εξωτερικό, πρεσβειών, προξενείων, διεθνών οργανισμών και των στελεχών τους. Αποτελεί θεμελιώδες τμήμα του δημοσίου διεθνούς δικαίου, διασφαλίζοντας την ορθή άσκηση της διπλωματικής αποστολής, την αδιάλειπτη επικοινωνία μεταξύ κρατών και την προστασία των εκπροσώπων τους.

Ρυθμίζει το νομικό καθεστώς των θρησκευτικών οργανισμών, τη σχέση Εκκλησίας - Πολιτείας, τη λειτουργία και διοίκηση της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδος και άλλων δογμάτων, καθώς και τα δικαιώματα θρησκευτικής ελευθερίας. Περιλαμβάνει κανόνες δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου που αφορούν την εκκλησιαστική περιουσία, τον κλήρο, τις θρησκευτικές κοινότητες, τις λατρευτικές πράξεις και τη νομική προσωπικότητα των θρησκευτικών φορέων.

Ρυθμίζει την οργάνωση, λειτουργία και εποπτεία του εκπαιδευτικού συστήματος σε όλες του τις βαθμίδες — από την προσχολική έως την ανώτατη εκπαίδευση. Περιλαμβάνει τις αρμοδιότητες του κράτους, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις μαθητών, φοιτητών και εκπαιδευτικών, τις διαδικασίες αξιολόγησης, τα προγράμματα σπουδών, την ειδική αγωγή, τις ιδιωτικές σχολικές μονάδες, καθώς και τη λειτουργία των ερευνητικών και ακαδημαϊκών ιδρυμάτων. Αποτελεί ένα σύνθετο σύνολο διοικητικών, συνταγματικών και ειδικών κανόνων.

Αποτελεί το βασικό νομοθετικό πλαίσιο που ρυθμίζει τη σύνθεση, παραγωγή, διακίνηση, επισήμανση, υγιεινή και εμπορία τροφίμων και ποτών στην Ελλάδα. Αποτελεί κεντρικό εργαλείο για επιχειρήσεις τροφίμων, ελεγκτικούς φορείς και νομικούς, καθώς καθορίζει υποχρεωτικά πρότυπα ασφάλειας, ποιότητας και πληροφόρησης των καταναλωτών. Λειτουργεί συμπληρωματικά με τις ευρωπαϊκές νομοθεσίες για την ασφάλεια τροφίμων.

Αφορά το σύνολο των κανόνων που ρυθμίζουν την προστασία, διαχείριση, ανάδειξη και αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, κινητής και ακίνητης. Περιλαμβάνει αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία, έργα τέχνης, μουσεία, συλλογές και άυλη πολιτιστική κληρονομιά. Το δίκαιο αυτό ρυθμίζει ζητήματα ιδιοκτησίας και φύλαξης, αδειοδότησης έργων και παρεμβάσεων, εξαγωγής αρχαιοτήτων, καθώς και διεθνή συνεργασία για την αποτροπή παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.

Ρυθμίζει τα εγκλήματα που τελούνται μέσω υπολογιστικών συστημάτων, διαδικτύου ή ψηφιακών δικτύων, καθώς και τα μέσα πρόληψης, διερεύνησης και καταστολής τους. Εμπλέκει ποινικές διατάξεις, τεχνολογική γνώση, ψηφιακά αποδεικτικά μέσα και διεθνή συνεργασία. Καλύπτει τόσο παραδοσιακά εγκλήματα που λαμβάνουν νέα μορφή στο ψηφιακό περιβάλλον όσο και νέους τύπους επιθέσεων όπως παραβίαση συστημάτων (hacking), παραπλανητική συλλογή δεδομένων (phishing), κακόβουλο λογισμικό εκβίασης (ransomware) και παραβίαση δεδομένων.

Αφορά το σύνολο των κανόνων που ρυθμίζουν την προστασία πληροφοριακών συστημάτων, δικτύων και ψηφιακών υποδομών από απειλές, επιθέσεις και παραβιάσεις ασφάλειας. Εστιάζει στην πρόληψη, ανίχνευση και απόκριση σε κυβερνοπεριστατικά, στις υποχρεώσεις επιχειρήσεων και οργανισμών, στη διαχείριση κινδύνων, καθώς και στα πρότυπα και κανονισμούς που επιβάλλει η εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Στοχεύει στη διασφάλιση της ακεραιότητας, διαθεσιμότητας και εμπιστευτικότητας των δεδομένων και συστημάτων.

Ρυθμίζει τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, την παροχή σχετικών υπηρεσιών, τις υποχρεώσεις των παρόχων διαδικτυακών πλατφορμών, τα δικαιώματα καταναλωτών και τις εμπορικές πρακτικές στο διαδίκτυο. Καλύπτει ζητήματα σύναψης ηλεκτρονικών συμβάσεων, ευθύνης παρόχων φιλοξενίας ιστοσελίδων (hosting providers), προστασίας δεδομένων, διαφήμιση διαδικτυακά, ασφάλειας συναλλαγών και διασυνοριακού ηλεκτρονικού εμπορίου. Ρυθμίζεται από εθνικές, ευρωπαϊκές και διεθνείς διατάξεις.

Καλύπτει το σύνολο των νομικών ρυθμίσεων που προστατεύουν το φυσικό περιβάλλον, τη δημόσια υγεία, την ποιότητα ζωής, τους φυσικούς πόρους και τη βιώσιμη ανάπτυξη, ενώ παράλληλα ρυθμίζει τις κοινωνικές επιπτώσεις της περιβαλλοντικής πολιτικής. Περιλαμβάνει κανόνες περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ρύπανσης, διαχείρισης αποβλήτων, προστασίας οικοτόπων, κλιματικής αλλαγής, χωροταξίας, καθώς και συμμετοχής του κοινού στις περιβαλλοντικές αποφάσεις.

Ρυθμίζει τη χρήση και εξερεύνηση του εξωατμοσφαιρικού χώρου, τη λειτουργία δορυφόρων, τις τηλεπικοινωνίες μέσω διαστήματος, την ευθύνη κρατών και ιδιωτικών φορέων για διαστημικές δραστηριότητες, την κατανομή τροχιακών θέσεων, την επιστημονική έρευνα και την εμπορική αξιοποίηση του διαστήματος. Αποτελεί διεθνές και διαρκώς εξελισσόμενο νομικό πεδίο, καθώς αναπτύσσονται νέες τεχνολογίες, ιδιωτικές διαστημικές εταιρείες και εμπορικές εφαρμογές.

Ρυθμίζει την ανάθεση, εκτέλεση, επίβλεψη και ολοκλήρωση τεχνικών έργων, τόσο δημόσιων όσο και ιδιωτικών. Περιλαμβάνει τις συμβάσεις έργου, τις υποχρεώσεις εργολάβων και αναθετουσών αρχών, την ευθύνη για ελαττώματα, τις καθυστερήσεις, τις αναθεωρήσεις τιμών, τη διαχείριση κινδύνων και τις διαφορές που προκύπτουν κατά την κατασκευή. Αποτελεί κρίσιμο πεδίο για τεχνικές εταιρείες, μηχανικούς, δημόσιες υπηρεσίες και επενδυτικές κοινοπραξίες.

Ρυθμίζει τις μετακινήσεις προσώπων και αγαθών μέσω χερσαίων, θαλάσσιων, αεροπορικών και συνδυασμένων μεταφορών. Περιλαμβάνει το καθεστώς ευθύνης των μεταφορέων, τους κανόνες ασφάλειας, τα δικαιώματα επιβατών, τις εμπορευματικές συμβάσεις, τη λειτουργία μεταφορικών επιχειρήσεων και τα διεθνή καθεστώτα που διέπουν διασυνοριακές μεταφορές. Αποτελεί κρίσιμο πεδίο για εταιρείες διαχείρισης μεταφορών (logistics), ναυτιλιακές, αεροπορικές, οδικές μεταφορικές επιχειρήσεις και διεθνείς εμπορικές εταιρείες.

Ρυθμίζει την παραγωγή, μεταφορά, διανομή, εμπορία και κατανάλωση ενεργειακών πόρων, όπως ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο, πετρέλαιο και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αφορά το θεσμικό πλαίσιο της αγοράς ενέργειας, την αδειοδότηση ενεργειακών εγκαταστάσεων, την προστασία του περιβάλλοντος, την ενεργειακή μετάβαση και την εφαρμογή των ευρωπαϊκών ενεργειακών πολιτικών. Είναι κρίσιμος τομέας για επενδυτές, εταιρείες Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), προμηθευτές ενέργειας, βιομηχανίες και κρατικές αρχές.

Καλύπτει το σύνολο των κανόνων που ρυθμίζουν την εγκατάσταση, προστασία, χρηματοδότηση και λειτουργία εγχώριων και διεθνών επενδύσεων. Εστιάζει σε θέματα επιχειρηματικών κινήτρων, επενδυτικών εγκρίσεων, διακρατικών συμφωνιών προστασίας επενδύσεων, επίλυσης διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών, καθώς και στις υποχρεώσεις συμμόρφωσης των επενδυτικών φορέων με ρυθμιστικά και περιβαλλοντικά πλαίσια. Αφορά επιχειρήσεις, επενδυτικά ταμεία/κεφάλαια, νεοφυείς επιχειρήσεις (startups), πολυεθνικές και δημόσιους οργανισμούς.

Ρυθμίζει τις παρεμβάσεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που παρέχουν οικονομικά πλεονεκτήματα σε επιχειρήσεις, με στόχο να διασφαλίζεται η ορθή λειτουργία του ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά. Καλύπτει όλες τις μορφές επιχορηγήσεων, φοροαπαλλαγών, εγγυήσεων, χαμηλότοκων δανείων, παροχής υποδομών και προγραμμάτων στήριξης επιχειρήσεων, επιβάλλοντας κανόνες συμβατότητας με την ΕΕ. Αφορά δημόσιους φορείς, επιχειρήσεις, επενδυτές, λογιστικούς και νομικούς συμβούλους.

Ρυθμίζει τις θαλάσσιες μεταφορές, τη λειτουργία πλοίων, την ευθύνη των πλοιοκτητών και ναυλωτών, τις ναυτιλιακές συμβάσεις, τα ναυτικά ατυχήματα, την ασφάλιση πλοίων και φορτίων, καθώς και τις σχέσεις ναυτεργασίας. Αποτελεί διεθνές και εξειδικευμένο δίκαιο, στο οποίο συνυπάρχουν διεθνείς συμβάσεις, κανόνες της ΕΕ και εθνική νομοθεσία. Είναι κρίσιμος τομέας για ναυτιλιακές εταιρείες, μεταφορείς, ασφαλιστές, φορτωτές, λιμενικές αρχές και ναυτικούς.

Ρυθμίζει την οργάνωση, διοίκηση και λειτουργία του αθλητισμού, καθώς και τις σχέσεις μεταξύ αθλητών, σωματείων, ομοσπονδιών, διοργανωτών και επαγγελματικών λιγκών. Καλύπτει ζητήματα αθλητικών συμβάσεων, μεταγραφών, πειθαρχικού ελέγχου, ντόπινγκ, ασφάλειας αγώνων και προστασίας των δικαιωμάτων των αθλητών. Αποτελεί σύνθετο κλάδο που συνδυάζει αστικό, εργατικό, διοικητικό και ποινικό δίκαιο με ειδικές αθλητικές ρυθμίσεις.

Ρυθμίζει την παραγωγή, έγκριση, κυκλοφορία, διαφήμιση, τιμολόγηση, αποζημίωση και εποπτεία φαρμάκων για ανθρώπινη και κτηνιατρική χρήση. Αφορά φαρμακευτικές εταιρείες, φαρμακεία, επαγγελματίες υγείας και δημόσιους φορείς και συνδυάζει στοιχεία διοικητικού δικαίου, υγειονομικού δικαίου, εμπορικού δικαίου και δικαίου καταναλωτή.

Ρυθμίζει την οργάνωση, λειτουργία και εποπτεία δραστηριοτήτων εθελοντισμού, καθώς και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις εθελοντών, φορέων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Εμπλέκει πτυχές διοικητικού, εργατικού, αστικού και ασφαλιστικού δικαίου και καλύπτει ζητήματα όπως η ευθύνη των οργανώσεων, η ασφάλιση εθελοντών, η προστασία ανηλίκων, οι όροι συμμετοχής σε δράσεις και η διαχείριση προγραμμάτων εθελοντικού χαρακτήρα.

Ρυθμίζει την προστασία των δικαιωμάτων που συνδέονται με την προσωπικότητα του ατόμου, όπως η τιμή, η υπόληψη, η ελευθερία, η ιδιωτική ζωή, η εικόνα, η σωματική και ψυχική ακεραιότητα. Αποτελεί βασικό τμήμα του αστικού δικαίου και εφαρμόζεται σε πλήθος περιπτώσεων που αφορούν προσβολές διά ζώσης ή μέσω διαδικτύου, στα ΜΜΕ, στην εργασία, σε ιατρικά περιστατικά και στις διαπροσωπικές σχέσεις.

Ρυθμίζει τα δικαιώματα των καταναλωτών κατά τη χρήση ψηφιακών προϊόντων και υπηρεσιών, όπως πλατφόρμες, εφαρμογές, λογισμικό, συνδρομητικές υπηρεσίες, υπολογιστικό νέφος (cloud), ηλεκτρονικές αγορές (marketplaces) και ροή περιεχομένου (streaming). Καλύπτει την προστασία από αθέμιτες πρακτικές, το δικαίωμα υπαναχώρησης, την ποιότητα και λειτουργικότητα των ψηφιακών προϊόντων, τη διαφάνεια όρων χρήσης και την ευθύνη των παρόχων. Αποτελεί ταχέως εξελισσόμενο κλάδο, λόγω συνεχούς τεχνολογικής ανάπτυξης και αυστηροποίησης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Αποτελεί ένα σύνολο αρχών, κανόνων συμπεριφοράς και διαδικασιών που οφείλουν να ακολουθούν οι επιχειρήσεις, τα στελέχη και οι εργαζόμενοι, με στόχο τη διασφάλιση υπεύθυνης, ηθικής και διαφανούς εταιρικής λειτουργίας. Αποτελεί κρίσιμο εργαλείο εταιρικής διακυβέρνησης, συμμόρφωσης (compliance), προστασίας της φήμης και πρόληψης κινδύνων όπως διαφθορά, απάτη, σύγκρουση συμφερόντων και παραβίαση νομοθεσίας.

Καλύπτει το σύνολο των κανόνων που ρυθμίζουν τη λειτουργία, τις υποχρεώσεις και την ευθύνη των ψηφιακών υπηρεσιών, διαδικτυακών πλατφορμών, κοινωνικά δίκτυα, ηλεκτρονική αγορά, εφαρμογών και διαδικτυακών επιχειρηματικών μοντέλων. Αφορά το κανονιστικό πλαίσιο που προστατεύει χρήστες, εμπορικές συναλλαγές, δεδομένα, δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και την ασφάλεια στο διαδίκτυο, ενσωματώνοντας ευρωπαϊκές ρυθμίσεις όπως Κανονισμό για Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) & Κανονισμό για Ψηφιακές Αγορές (DMA), Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR) και ηλεκτρονικό απόρρητο (ePrivacy)

Ρυθμίζει την παροχή και λειτουργία ηλεκτρονικών επικοινωνιών, όπως σταθερή και κινητή τηλεφωνία, δίκτυα δεδομένων, 5G, δορυφορικές υπηρεσίες, Πάροχοι υπηρεσιών διαδικτύου και υποδομές οπτικών ινών. Αφορά τη ρύθμιση της αγοράς, τον ανταγωνισμό, την προστασία καταναλωτών, την αδειοδότηση δικτύων, την πρόσβαση σε συχνότητες και τις υποχρεώσεις ασφάλειας και απορρήτου επικοινωνιών. Είναι κρίσιμος τομέας για παρόχους τηλεπικοινωνιών, εταιρείες τεχνολογίας, παρόχους υπολογιστικού νέφους (cloud)/φιλοξενίας ιστοσελίδων (hosting) και ρυθμιστικές αρχές.

Ρυθμίζει τις διαδικασίες προμήθειας ιατροτεχνολογικών προϊόντων, φαρμάκων, υγειονομικού υλικού, υπηρεσιών και εξοπλισμού από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς υγείας. Αποτελεί εξειδικευμένο κλάδο που συνδυάζει κανόνες δημοσίων συμβάσεων, φαρμακευτικής νομοθεσίας, νομοθεσίας ιατροτεχνολογικών προϊόντων, υγειονομικών προτύπων και ελέγχου δαπανών υγείας. Είναι κρίσιμος τομέας για νοσοκομεία, προμηθευτές, φαρμακευτικές εταιρείες, εταιρείες ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού και δημόσιους οργανισμούς.

Ρυθμίζει τον σχεδιασμό, την παροχή και τη λειτουργία ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών, τη διαλειτουργικότητα συστημάτων του Δημοσίου, τη χρήση δεδομένων του κράτους, την ηλεκτρονική ταυτοποίηση πολιτών και τις αρχές διαφάνειας και ασφάλειας στο ψηφιακό κράτος. Συνδυάζει στοιχεία διοικητικού δικαίου, τεχνολογικού δικαίου, προστασίας προσωπικών δεδομένων και κυβερνοασφάλειας και αποτελεί κρίσιμο πεδίο για δημόσιους φορείς, εταιρείες τεχνολογίας και παρόχους ψηφιακών λύσεων.

Το Δίκαιο Κρυπτονομισμάτων αφορά το ρυθμιστικό πλαίσιο που διέπει την έκδοση, διακίνηση, κατοχή, φορολόγηση και χρήση των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων (cryptocurrencies) όπως Bitcoin, Ethereum, stablecoins κ.ά. Περιλαμβάνει ρυθμίσεις για παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, ανταλλακτήρια, tokenization, φορολογική αντιμετώπιση, καταπολέμηση ξεπλύματος χρημάτων (AML) και προστασία επενδυτών. Ενσωματώνει ευρωπαϊκές και εθνικές ρυθμίσεις, κυρίως τον Κανονισμό MiCA.

Αποτελεί εξειδικευμένο κλάδο επίλυσης διαφορών που σχετίζονται με τη ναυτιλία, τις θαλάσσιες μεταφορές και τις ναυτικές συναλλαγές. Αποτελεί τη συνήθη διαδικασία διεθνούς επίλυσης διαφορών στον ναυτιλιακό τομέα, δεδομένης της τεχνικής φύσης των υποθέσεων, της ανάγκης για ταχύτητα και της διεθνούς διάστασης των συμβάσεων. Χρησιμοποιείται για ναυλοσύμφωνα, φορτωτικές, θαλάσσιες ασφαλίσεις, ζημιές φορτίων, ρυμουλκήσεις, συγκρούσεις και τεχνικές διαφορές πλοίων.

Αποτελεί μηχανισμό ιδιωτικής επίλυσης εμπορικών διαφορών, όπου τα μέρη συμφωνούν να παραπέμψουν τη διαφορά τους σε διαιτητικό δικαστήριο αντί για τα κρατικά δικαστήρια. Εφαρμόζεται σε διεθνείς και εγχώριες εμπορικές συναλλαγές, επενδυτικές συμφωνίες, έργα υποδομών, εταιρικές διαφορές, συμβάσεις προμηθειών και χρηματοοικονομικές συναλλαγές. Παρέχει ταχύτητα, εμπιστευτικότητα, τεχνική εξειδίκευση και διεθνή εκτελεστότητα των αποφάσεων.

Αποτελεί εξειδικευμένο μηχανισμό επίλυσης διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών, που προκύπτουν στο πλαίσιο διεθνών επενδυτικών συμφωνιών (BITs - Bilateral Investment Treaties), πολυμερών συνθηκών και συμβάσεων παραχώρησης. Στόχος της είναι η προστασία των επενδύσεων από πράξεις ή παραλείψεις των κρατών που θίγουν επενδυτικά δικαιώματα, όπως απαλλοτρίωση, άνιση μεταχείριση, διακρίσεις, παραβίαση συμβατικών υποχρεώσεων ή αθέμιτες κρατικές ενισχύσεις. Τυπικά διεξάγεται σε διεθνή διαιτητικά φόρα όπως το Διεθνές Κέντρο Διακανονισμού Επενδυτικών Διαφορών (ICSID - International Centre for Settlement of Investment Disputes)

Ρυθμίζει τη λειτουργία των αερομεταφορών, την ασφάλεια πτήσεων, την ευθύνη αεροπορικών εταιρειών, τα δικαιώματα επιβατών, τη ρύθμιση του εναέριου χώρου και την πιστοποίηση αεροπορικών φορέων. Περιλαμβάνει διεθνείς συμβάσεις, κανονισμούς της ΕΕ και εθνική νομοθεσία, καλύπτοντας ζητήματα από εμπορικές πτήσεις έως ιδιωτική αεροπορία, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, μισθώσεις αεροσκαφών και τεχνικά πρότυπα αεροπλοΐας.

Ρυθμίζει τη χορήγηση, λειτουργία, εξυπηρέτηση και ρύθμιση δανείων προς φυσικά πρόσωπα για προσωπική χρήση και όχι για επαγγελματικούς σκοπούς. Περιλαμβάνει τραπεζικά προϊόντα όπως προσωπικά δάνεια, καταναλωτικές πιστώσεις, πιστωτικές κάρτες, τραπεζικά παρατραβήγματα καθώς και κανόνες ενημέρωσης, διαφάνειας, προστασίας καταναλωτή και ευθύνης πιστωτικών ιδρυμάτων. Έχει έντονο ευρωπαϊκό υπόβαθρο μέσω της Οδηγίας για την Καταναλωτική Πίστη.

Ρυθμίζει τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ επιχειρήσεων που παρέχουν προϊόντα ή υπηρεσίες και των ενδιάμεσων προσώπων/εταιρειών που προωθούν, διανέμουν ή αντιπροσωπεύουν τα προϊόντα αυτά στην αγορά. Αφορά συμβάσεις εμπορικής αντιπροσωπείας, διανομής, δικαιόχρησης, μεσιτείας και πρακτόρευσης, καθώς και ζητήματα αποκλειστικότητας, τερματισμού συμβάσεων, αποζημιώσεων και ευθύνης. Είναι κρίσιμος τομέας για βιομηχανίες, εισαγωγείς, εμπορικές εταιρείες και δίκτυα λιανικής.

Ρυθμίζει τις διαδικασίες μεταβολής της νομικής και οικονομικής δομής εταιρειών μέσω συγχωνεύσεων, διασπάσεων, μετατροπών, αποσχίσεων, εισφορών κλάδων και εταιρικών αναδιαρθρώσεων. Έχει ως στόχο την εξυγίανση, ανάπτυξη ή λειτουργική αναδιοργάνωση επιχειρήσεων και διέπεται από αυστηρό θεσμικό πλαίσιο που συνδυάζει το εταιρικό, φορολογικό, εργατικό και ανταγωνιστικό δίκαιο.

Ρυθμίζει τις συμβάσεις παραχώρησης χρήσης ακινήτων ή κινητών έναντι ανταλλάγματος για ορισμένο ή αόριστο χρόνο. Καλύπτει μισθώσεις κατοικιών, επαγγελματικών χώρων, αγροτικών εκτάσεων, ειδικές μισθώσεις (τουριστικά καταλύματα) και μικτές συμβάσεις. Περιλαμβάνει ζητήματα σύναψης, λειτουργίας, λύσης της μίσθωσης, αναπροσαρμογής μισθώματος, ευθύνης των μερών και διαδικασιών δικαστικής προστασίας.

Ρυθμίζει το σύνολο των νομικών σχέσεων μεταξύ τραπεζών και πελατών (ιδιωτών ή επιχειρήσεων), καλύπτοντας τη λειτουργία τραπεζικών λογαριασμών, πληρωμών, πιστωτικών συμβάσεων, εγγυήσεων, ηλεκτρονικών συναλλαγών, διαχείρισης αξιών και κανόνων εποπτείας. Συμπίπτει κατά μεγάλο μέρος με το τραπεζικό δίκαιο, αλλά επικεντρώνεται στην πρακτική πτυχή των συναλλαγών και των υποχρεώσεων που συνεπάγονται.

Ρυθμίζει τις συναλλαγές κατά τις οποίες μια επιχείρηση ή οργανωμένη οικονομική μονάδα μεταβιβάζεται σε νέο φορέα, είτε μέσω πώλησης μετοχών, μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων, απόσχισης κλάδου είτε μέσω σύμβασης μεταβίβασης επιχείρησης. Η διαδικασία επηρεάζει το εταιρικό, εργατικό, φορολογικό, εμπορικό και ανταγωνιστικό δίκαιο και έχει καθοριστική σημασία για επενδύσεις, εξαγορές και επιχειρηματικές αναδιαρθρώσεις.

Ρυθμίζει το περιεχόμενο, τη μορφή, τη μετάδοση και τους περιορισμούς των διαφημιστικών μηνυμάτων σε όλα τα μέσα (τηλεόραση, ραδιόφωνο, έντυπα, διαδίκτυο, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υπαίθρια διαφήμιση). Αποσκοπεί στην προστασία του καταναλωτή από παραπλανητικές, αθέμιτες ή επιθετικές πρακτικές, στη διασφάλιση του θεμιτού ανταγωνισμού και στη συμμόρφωση των επιχειρήσεων με ειδικούς κανόνες για συγκεκριμένους κλάδους (αλκοολούχα ποτά, τυχερά παιχνίδια, φάρμακα, τρόφιμα κ.λπ.).

Ρυθμίζει την οργάνωση, ίδρυση, λειτουργία και εποπτεία των φαρμακείων, των φαρμακαποθηκών και των σχετικών δομών διάθεσης φαρμακευτικών προϊόντων. Αφορά ζητήματα αδειοδότησης, ιδιοκτησιακού καθεστώτος, επαγγελματικών δικαιωμάτων φαρμακοποιών, τιμολόγησης, φαρμακευτικής πολιτικής, ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, ελέγχους από Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ) και συμμόρφωσης με φαρμακευτική νομοθεσία και δεοντολογία.

Ρυθμίζει την αστική ευθύνη επαγγελματιών (ιατρών, δικηγόρων, μηχανικών, λογιστών, συμβολαιογράφων, στελεχών επιχειρήσεων κ.λπ.) για ζημίες που προκαλούνται από αμέλεια, παράλειψη, εσφαλμένη επαγγελματική κρίση ή παράβαση καθηκόντων. Αφορά τόσο την ευθύνη έναντι πελατών όσο και τρίτων και συνδέεται στενά με ασφαλιστικές καλύψεις επαγγελματικής ευθύνης, κανονιστικούς περιορισμούς και ειδικές νομοθεσίες ανά επάγγελμα.

Ρυθμίζει την οργάνωση, λειτουργία, εποπτεία και ευθύνη των οργανισμών που εξυπηρετούν δημόσιους ή κοινωφελείς σκοπούς, ανεξάρτητες αρχές, δημοτικές επιχειρήσεις και κοινωφελή ιδρύματα. Εφαρμόζεται σε ζητήματα διοίκησης, προμηθειών, διαγωνισμών, εργασιακών σχέσεων, κρατικών ενισχύσεων, διαφάνειας, ελέγχου, καθώς και στη σχέση των οργανισμών με το κράτος, τους πολίτες και τους χρήστες υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.

Ρυθμίζει την καταγραφή, αναγνώριση, κατοχύρωση και προστασία εμπράγματων δικαιωμάτων επί ακινήτων στο Εθνικό Κτηματολόγιο. Καλύπτει τις διαδικασίες πρώτης εγγραφής, διορθώσεων σφαλμάτων, επίλυσης αντιρρήσεων, δικαστικής αμφισβήτησης δικαιωμάτων, διαχειριστικών πράξεων και συμβολαιογραφικών μεταβολών που επηρεάζουν την κτηματολογική βάση. Είναι κρίσιμο για δικηγόρους, μηχανικούς, συμβολαιογράφους, επενδυτές και ιδιοκτήτες ακινήτων.

Ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ των συνιδιοκτητών σε κτίρια με οριζόντια ή κάθετη ιδιοκτησία, καθώς και τη διαχείριση των κοινόκτητων και κοινόχρηστων χώρων. Αφορά τους κανόνες λειτουργίας της πολυκατοικίας, τις ευθύνες και τα δικαιώματα των ιδιοκτητών, τον ρόλο του διαχειριστή, τη λήψη αποφάσεων από τη γενική συνέλευση και την επίλυση συγκρούσεων σχετικά με κοινόχρηστες δαπάνες, εργασίες, θορύβους, αυθαίρετες μεταβολές και χρήση κοινόχρηστων χώρων.

Ρυθμίζει τη δραστηριότητα των μεσιτών και των μεσιτικών γραφείων στην αγορά ακινήτων, την παροχή μεσιτικών υπηρεσιών, την αμοιβή τους, τις υποχρεώσεις απέναντι σε εντολείς και τρίτους, καθώς και τις προϋποθέσεις άσκησης του επαγγέλματος. Καλύπτει ζητήματα σύναψης μεσιτικών συμβάσεων, εντολών πώλησης ή μίσθωσης, ευθύνης μεσιτών, προστασίας καταναλωτών, διαφήμισης ακινήτων και κανόνων δεοντολογίας.

Αφορά τις αρχές, πρακτικές και νομικές υποχρεώσεις που διέπουν τον τρόπο με τον οποίο μια επιχείρηση λειτουργεί με κοινωνικά υπεύθυνο, περιβαλλοντικά βιώσιμο και ηθικό τρόπο. Ρυθμίζει την εταιρική διακυβέρνηση, τη βιωσιμότητα (sustainability), την κοινωνική επίδοση, τις υποχρεώσεις δημοσιοποίησης μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών, Περιβαλλοντική, Κοινωνική και Εταιρική Διακυβέρνηση (ESG), καθώς και τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων με διεθνή πρότυπα υπευθυνότητας. Η ΕΚΕ αποτελεί πλέον υποχρέωση για μεγάλες εταιρείες βάσει ευρωπαϊκής νομοθεσίας, Οδηγία για την Υποβολή Εκθέσεων Εταιρικής Βιωσιμότητας (CSRD).

Αποτελούν μέτρα που επιβάλλονται από διοικητικές αρχές (Υπουργεία, Ανεξάρτητες Αρχές, Οργανισμούς, Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης) για παραβιάσεις της νομοθεσίας, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη δικαστική κρίση. Περιλαμβάνουν πρόστιμα, αναστολή ή ανάκληση άδειας, δέσμευση ή κατάσχεση προϊόντων, διοικητικές ποινές συμμόρφωσης, καθώς και περιορισμούς δραστηριότητας. Ο κλάδος αυτός αφορά ένα ευρύ φάσμα τομέων (περιβάλλον, υγεία, φορολογία, εμπόριο, εργασία, προστασία δεδομένων, ανταγωνισμός κ.λπ.) και συνδέεται με διαδικαστικές εγγυήσεις, δικαιώματα των διοικούμενων και μηχανισμούς προσφυγής.

Ρυθμίζει την αστική ευθύνη που προκύπτει από παράνομες και υπαίτιες πράξεις ή παραλείψεις (αδικοπραξίες) οι οποίες προκαλούν ζημία σε τρίτους. Καλύπτει υλικές ζημίες, ηθική βλάβη, ψυχική οδύνη, σωματικές βλάβες, οικονομική ζημία, εξ αμελείας ή εκ δόλου. Περιλαμβάνει επίσης ειδικά καθεστώτα ευθύνης, όπως ευθύνη από τροχαία ατυχήματα, ευθύνη εργοδότη, προϊόντος, επαγγελματική ευθύνη, κρατική ευθύνη και περιβαλλοντική ευθύνη. Ο τομέας αφορά καθημερινές ιδιωτικές διαφορές αλλά και σύνθετες υποθέσεις υψηλής αξίας.

Αφορά την υποχρέωση του κράτους, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου να αποκαθιστούν ζημίες που προκαλούνται από παράνομες ή πλημμελείς πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων τους κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας. Πρόκειται για ειδικό καθεστώς ευθύνης που διαφοροποιείται από την ιδιωτική ευθύνη λόγω της φύσης της δημόσιας εξουσίας και των αρχών του διοικητικού δικαίου.

Ρυθμίζει την εκτέλεση των ποινών και των μέτρων ασφαλείας, τη λειτουργία των καταστημάτων κράτησης, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των κρατουμένων, καθώς και τους μηχανισμούς εποπτείας, ελέγχου και επανένταξης. Αποτελεί εξειδικευμένο κλάδο που συνδέει το ποινικό δίκαιο, το δικονομικό ποινικό δίκαιο, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη διοικητική δράση της σωφρονιστικής πολιτικής.

Ρυθμίζει τη μεταχείριση, δίωξη, δίκη και μετασωφρονιστική παρακολούθηση ανηλίκων που τελούν αξιόποινες πράξεις. Εδράζεται σε ένα εξατομικευμένο, προστατευτικό και παιδαγωγικό μοντέλο δικαιοσύνης, με στόχο όχι την τιμωρία αλλά την επανένταξη, την εκπαίδευση και την αποτροπή υποτροπής. Εμπλέκει ποινικές διαδικασίες ειδικού χαρακτήρα, κοινωνικές υπηρεσίες, πραγματογνωμοσύνες και δικαστικές δομές ανηλίκων.

Ρυθμίζει το διεθνές εμπόριο αγαθών, τις διαδικασίες εισαγωγής και εξαγωγής, τους τελωνειακούς δασμούς, τους φορολογικούς μηχανισμούς, τους ελέγχους ασφαλείας και τις εμπορικές κυρώσεις. Περιλαμβάνει την εφαρμογή του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα (UCC - Union Customs Code), των κανόνων διεθνούς εμπορίου (WTO - World Trade Organisation), καθώς και εξειδικευμένες διαδικασίες συμμόρφωσης επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε διασυνοριακές συναλλαγές. Ο τομέας καλύπτει τις υποχρεώσεις των εισαγωγέων/εξαγωγέων, τη δασμολογική κατάταξη προϊόντων, τις άδειες εμπορίας, τα πιστοποιητικά καταγωγής, τις εμπορικές απαγορεύσεις, την καταπολέμηση λαθρεμπορίου και τις διοικητικές προσφυγές κατά τελωνειακών πράξεων.

Ρυθμίζει τις διαδικασίες μέσω των οποίων ένα ανήλικο ή ενήλικο πρόσωπο εντάσσεται σε νέα οικογένεια, είτε μέσω υιοθεσίας είτε μέσω θεσμού αναδοχής. Εστιάζει στην προστασία του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού, τις εγγυήσεις διαφάνειας και νομιμότητας, τα κριτήρια καταλληλότητας υποψήφιων γονέων, τις συνθήκες διαβίωσης, τους κοινωνικούς ελέγχους και τη δικαστική επικύρωση της σχέσης. Ρυθμίζει επίσης τις διεθνείς υιοθεσίες και τις υποχρεώσεις των κρατών έναντι διεθνών συμβάσεων.

Ρυθμίζει τα δικαιώματα και την προστασία των ζώων, τις υποχρεώσεις των ιδιοκτητών και των αρχών, τους κανόνες ευζωίας, τις απαγορεύσεις κακομεταχείρισης, καθώς και τις διαδικασίες ελέγχου, επιβολής κυρώσεων και διοικητικής εποπτείας. Καλύπτει τα κατοικίδια, τα παραγωγικά ζώα, τα αδέσποτα, τα ζώα εργασίας, τα ζώα σε καταφύγια και πάρκα, καθώς και τα άγρια ζώα υπό καθεστώς προστασίας. Ο τομέας συνδέεται άμεσα με την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική και ζωολογική νομοθεσία.

Ρυθμίζει το σύστημα κοινωνικής προστασίας που παρέχεται από το κράτος και τους δημόσιους φορείς προς ευάλωτες ομάδες, άτομα με αναπηρία, οικογένειες, άνεργους, ηλικιωμένους και οικονομικά αδύναμους πολίτες. Περιλαμβάνει χρηματικές παροχές, επιδόματα, κοινωνικές υπηρεσίες, στέγαση, στήριξη παιδιών, προγράμματα κοινωνικής ένταξης, καθώς και διαδικασίες αναγνώρισης δικαιωμάτων και ελέγχου προϋποθέσεων. Το πλαίσιο αυτό διασταυρώνεται με το διοικητικό δίκαιο, την κοινωνική ιατρική, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ευρωπαϊκή νομοθεσία κοινωνικής προστασίας.

Ρυθμίζει την ασφαλή λειτουργία βιομηχανικών εγκαταστάσεων, εργοστασίων, παραγωγικών μονάδων και τεχνικών υποδομών, με στόχο την πρόληψη εργατικών ατυχημάτων, τεχνικών βλαβών, ατυχημάτων μεγάλης έκτασης και περιβαλλοντικών κινδύνων. Αφορά την εφαρμογή τεχνικών προτύπων, συστημάτων ασφάλειας, μηχανισμών εκτίμησης κινδύνου, βιομηχανικών αδειών, πυρασφάλειας, μέτρων προστασίας προσωπικού, καθώς και συμμόρφωσης με ευρωπαϊκές οδηγίες. Ο κλάδος αυτός έχει έντονο τεχνικό χαρακτήρα και απαιτεί συνδυασμό νομικής, μηχανικής και περιβαλλοντικής γνώσης.

Ρυθμίζει τους μηχανισμούς αναγκαστικής ικανοποίησης των πιστωτών και τις διαδικασίες εξυγίανσης επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων που βρίσκονται σε οικονομική αδυναμία. Συνδυάζει στοιχεία του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, του Πτωχευτικού Δικαίου και του νόμου περί Ρύθμισης Οφειλών & Παροχής Δεύτερης Ευκαιρίας. Καλύπτει κατασχέσεις, πλειστηριασμούς, αναγκαστικά μέτρα, εξωδικαστικούς μηχανισμούς, συμφωνίες αναδιάρθρωσης και ειδικά καθεστώτα προστασίας οφειλετών.

Ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ ιατρών, ασθενών, νοσοκομείων και υγειονομικών φορέων. Καλύπτει ζητήματα ιατρικής ευθύνης, συγκατάθεσης ασθενούς, προστασίας ιατρικού απορρήτου, δικαιωμάτων ασθενών, ιατρικών πράξεων, λειτουργίας δομών υγείας, βιοηθικής και εποπτείας επαγγελμάτων υγείας. Αποτελεί διατομεακό κλάδο που συνδέεται με το ποινικό, αστικό, διοικητικό και συνταγματικό δίκαιο και έχει αυξημένη τεχνικο-επιστημονική διάσταση.

Ρυθμίζει την προστασία των διακριτικών γνωρισμάτων επιχειρήσεων (λογότυπα, ονομασίες, σλόγκαν, συσκευασίες, χρωματικούς συνδυασμούς κ.λπ.) τα οποία χρησιμοποιούνται για να διακρίνουν προϊόντα ή υπηρεσίες στην αγορά. Αφορά την απόκτηση, καταχώριση, ανανέωση, μεταβίβαση και επιβολή των δικαιωμάτων σήματος έναντι τρίτων, καθώς και τις διαδικασίες ενστάσεων, προσφυγών και παραβίασης. Συνδέεται στενά με την πνευματική ιδιοκτησία, τον αθέμιτο ανταγωνισμό και το ευρωπαϊκό δίκαιο σημάτων (EUIPO).

Ρυθμίζει την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, των οικοσυστημάτων, των υδάτων, του αέρα, της βιοποικιλότητας και των φυσικών πόρων. Αφορά τόσο τη ρύθμιση της ανθρώπινης δραστηριότητας (βιομηχανία, ενέργεια, πολεοδομία, απόβλητα) όσο και τη διασφάλιση της βιώσιμης ανάπτυξης και της περιβαλλοντικής ισορροπίας. Αποτελεί σύνθετο κλάδο που διασταυρώνεται με το διοικητικό, ευρωπαϊκό, πολεοδομικό, ενεργειακό και αγροτικό δίκαιο.

Ρυθμίζει τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, τις σχέσεις της με τους πολίτες και τους κανόνες που διέπουν την έκδοση, τον έλεγχο και την ακύρωση διοικητικών πράξεων. Αφορά την οργάνωση του κράτους, την άσκηση δημόσιας εξουσίας, τα δικαιώματα των πολιτών έναντι της διοίκησης και τις διαδικασίες δικαστικού ελέγχου των πράξεων της. Αποτελεί βασικό πυλώνα του κράτους δικαίου και συνδέεται στενά με το Συνταγματικό, Φορολογικό, Περιβαλλοντικό, Υγειονομικό και Εργατικό Δίκαιο.

Ρυθμίζει τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, τον κρατικό προϋπολογισμό, τις δημόσιες δαπάνες, τα φορολογικά έσοδα, τον έλεγχο των οικονομικών του κράτους και τη λειτουργία των δημοσιονομικών θεσμών. Αφορά τόσο το μακροοικονομικό πλαίσιο δημοσιονομικής πολιτικής όσο και τους μικρο-κανόνες για την εκτέλεση δαπανών, την τήρηση λογιστικών διαδικασιών, τη διαφάνεια και τη δημοσιονομική ευθύνη. Έχει άμεση σύνδεση με το διοικητικό, φορολογικό και ευρωπαϊκό οικονομικό δίκαιο.

Ρυθμίζει τις διαδικασίες άμεσης και προσωρινής δικαστικής προστασίας για την αποτροπή ανεπανόρθωτης βλάβης ή για τη διατήρηση μιας νομικής κατάστασης μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης. Σκοπός του είναι η παροχή ταχείας, ευέλικτης και αποτελεσματικής προστασίας δικαιωμάτων, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις επειγουσών διαφορών και κινδύνου. Βασίζεται σε ειδικές διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και εφαρμόζεται σε όλο το φάσμα των ιδιωτικών και εμπορικών διαφορών.

Αφορά τις περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα έγκλημα τελείται ή ανακαλύπτεται σε χρόνο που επιτρέπει την άμεση σύλληψη του δράστη από τις αρχές. Η αυτόφωρη διαδικασία προβλέπει εξαιρετικά σύντομες και επιταχυνόμενες διαδικασίες προσαγωγής, κράτησης, εισαγγελικής κρίσης και εκδίκασης, με στόχο την άμεση απονομή ποινικής δικαιοσύνης. Η διαδικασία αυτή αποτελεί εξαίρεση από τους γενικούς κανόνες και διέπεται από αυστηρές προϋποθέσεις, με σκοπό να προστατεύονται τα δικαιώματα του κατηγορουμένου και ταυτόχρονα η δημόσια τάξη.

Αποτελεί εξωδικαστικό μηχανισμό επίλυσης ιδιωτικών και εμπορικών διαφορών, κατά τον οποίο ουδέτερος, ειδικά εκπαιδευμένος διαμεσολαβητής βοηθά τα μέρη να καταλήξουν σε αμοιβαία αποδεκτή συμφωνία. Πρόκειται για θεσμό που προωθεί τη συναινετική επίλυση διαφορών, εξοικονομεί χρόνο και κόστος, μειώνει τη δικαστική ύλη και ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών. Η διαδικασία είναι εμπιστευτική, μη δεσμευτική μέχρι την επίτευξη συμφωνίας και μπορεί να αποκτήσει εκτελεστότητα.

Αποτελούν ειδική, εξαιρετικά ταχεία διαδικασία του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας που επιτρέπει στον δανειστή να αποκτήσει εκτελεστό τίτλο χωρίς κανονική δίκη, όταν η απαίτηση είναι χρηματική, εκκαθαρισμένη και αποδεικνύεται με έγγραφα. Χρησιμοποιούνται ευρέως σε εμπορικές, τραπεζικές, μισθωτικές και ιδιωτικές συναλλαγές για τη δικαστική κατοχύρωση απαιτήσεων. Η διαδικασία χαρακτηρίζεται από ταχύτητα, τυπικότητα και αυστηρές αποδείξεις.

Ρυθμίζει τις οδικές, αστικές, υπεραστικές και εμπορευματικές μεταφορές, την κυκλοφορία οχημάτων, την ευθύνη οδηγών, τις συγκοινωνιακές παραβάσεις, την οδική ασφάλεια και τις διοικητικές και ποινικές συνέπειες των τροχαίων παραβάσεων. Αφορά τόσο ιδιώτες οδηγούς όσο και επαγγελματίες μεταφορείς, ταξί, λεωφορεία, φορτηγά και εταιρείες διαχείρισης εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics). Περιλαμβάνει ζητήματα από τροχαίες παραβάσεις έως σύνθετες υποθέσεις τροχαίων ατυχημάτων με σωματικές βλάβες ή θάνατο.